Present Perfect
Continuous

“Ne zamandır yapıyorsun?” sorusunun cevabı. Süren ya da yeni biten bir etkinliği anlatır, ve Present Perfect'ten tek bir yerde ayrılır: burada sonuç değil, etkinliğin kendisi önemli.

B18 tuzak46 soru5 seviye

Konu Anlatımıhave been + -ing: ne zaman, Present Perfect ile farkı ne?Tuzaklar8 tuzak: sınıfta gerçekten duyulanlar Alıştırmalar46 soru, 5 seviye

Öğretmenler için

Kanıtı sınıfa getir. Bir öğrenciyi koridorda iki dakika koştur, geri gelince Why is he out of breath? diye sor. Cevap He has been running. Kırmızı göz, kirli el, ıslak saç da aynı işi görür. Continuous'un ikinci kullanımı böyle yerleşir.
“Etkinlik mi, sonuç mu?” sorusunu ezberlet. I've been painting the room. (boya hâlâ ıslak, iş sürüyor olabilir) ile I've painted the room. (iş bitti) cümlelerini yan yana tahtaya yaz ve fark ettiklerini öğrenciye söylet.
“How long” ve “how many” ikilisi. Aynı fiille iki soru yaz: How long have you been reading? / How many pages have you read? Hangisi etkinlik, hangisi sayı? Sayı sorusu her zaman Present Perfect.
Durum fiillerini liste yap. know, like, love, want, need, own, belong, understand, believe. Sınıf birlikte bir liste çıkarsın, her birinin yanına have + V3 ile bir cümle yazsın. Liste duvarda kalsın.
Bitmiş zamanla karıştırma. I've been playing tennis yesterday hatasını sınıfa çıkar. “Yesterday kapalı bir zaman. Ne olmalı?” Konu 2'deki üç soruyu hatırlat.
“Yazarak” seviyesini kitaplar kapalıyken yaptır. Burada iki biçimden birini kendileri seçiyorlar. Süreli fiillerde (live, study, play) iki biçim de kabul edilir, durum fiillerinde yalnızca Present Perfect. Ardından “neden ikisi de olmuyor?” diye sorun.

Konu sırası

İlgili sayfalar

Bu konu ne işe yarar

Kalıp: have / has been + fiil-ing. I have been waiting. She has been working. Olumsuz ve soru, Present Perfect gibi have ile kurulur: I haven't been sleeping. Have you been crying?

Birinci kullanım: hâlâ süren etkinlik. Başlangıçtan bugüne uzanan ve belki devam edecek bir etkinlik. I have been waiting for an hour. Yanında genelde for ya da since bulunur ve soru How long…? olur: How long have you been waiting?

İkinci kullanım: yeni bitmiş etkinlik, görünen iz. Etkinlik az önce bitti ama izi ortada. Your hands are dirty. — I've been working in the garden. Burada süre söylemek şart değil. Kanıt şu an görülüyor: ıslak sokaklar, kırmızı gözler, nefes nefese biri.

Ana ayrım: etkinlik mi, sonuç mu? I've been reading this book kitapla meşgul olduğumu söyler, bitirdiğimi söylemez. I've read this book ise bitmiş sonucu söyler. Bu yüzden How long…? çoğunlukla Continuous, How many / how much…? ve bitmiş iş Present Perfect ister: She has written five emails.

Durum fiilleri Continuous olmaz. know, like, love, want, need, believe, understand, own, belong bir etkinlik değil, bir durum anlatır: I have known her for years. (~~I have been knowing~~). Bu fiillerde for / since ile bile Present Perfect kullan.

Türkçede “-iyorum” iki işe birden koşuluyor. “Üç yıldır burada yaşıyorum” bugünü ve geçmişi tek ekle anlatır. İngilizce bu cümleyi I am living ile kurmaz: since / for gördüğün anda şimdiki zaman bırak, have been -ing (ya da durum fiilinde have + V3) kullan.

Üç kalıp yan yana

Present Perfect Continuous	have / has been + V-ing	I have been waiting. Have you been waiting?
Olumsuz	haven't / hasn't been + V-ing	I haven't been sleeping well.
Present Perfect	have / has + V3	I have waited. I have known him.
Kısa cevap	Yes, I have. · No, I haven't.	Have you been running? Yes, I have.
How long…?	Etkinlik → been -ing · Durum → V3	How long have you been learning? How long have you known him?
How many…?	Sayılan, biten iş → V3	How many pages have you read?

İşaretler: hangi zaman?

for + süre, since + başlangıçContinuous — etkinlik hâlâ sürüyorI have been working here since 2019.

How long…?Continuous — etkinliğin süresiHow long have you been waiting?

all day, all morning, all weekContinuous — süre boyunca devamIt has been raining all day.

lately, recently, these daysContinuous — son zamanlarda süren etkinlikI have been feeling tired lately.

How many…? three times, twicePresent Perfect — sayılan, biten işShe has written five emails.

know, like, own, belong + for / sincePresent Perfect — durum fiiliI have known him for years.

yesterday, last week, ago, in 2019Past Simple — ikisi de olmazI played tennis yesterday.

just, already, yet + biten tek işPresent Perfect — sonuç önemliShe has just finished.

Dikkat: live, work, study, teach gibi fiillerde for / since ile iki biçim de doğrudur (I have lived / have been living here for years). Fark küçük: Continuous geçici ve süren olduğunu, Present Perfect daha kalıcı olduğunu hissettirir. Sınavda ikisi birden şık olmaz.

Türk öğrencinin tuzakları

sınıfta gerçekten duyulanlar

Aşağıdaki sekiz hata iki kaynaktan çıkıyor: Türkçede “-iyorum” ile söylenen şeyi şimdiki zamanla kurmak ve “süre var, o zaman Continuous” diye düşünmek. Her birinin altında neden yanlış olduğunu göreceksin.

En sıkI am living here since 2019.I have been living here since 2019.

Neden: Türkçesi “2019'dan beri burada yaşıyorum” ve fiil şimdiki zamanda. Öğrenci aynısını yapıyor. İngilizcede since / for bir başlangıçtan bugüne uzanan süre anlatır, bu yüzden am living değil have been living.

Durum fiiliI have been knowing her for years.I have known her for years.

Neden: Know bir etkinlik değil, bir durum. Süre var diye Continuous kurulmaz. Aynısı like, love, want, need, own, belong için geçerli: durum fiillerinde have + V3.

Sayı varsaShe has been writing five emails this morning.She has written five emails this morning.

Neden: Beş e-posta saymak, beş bitmiş iş söylemek demek. Sayılan ve biten işte sonuç önemli, bu da Present Perfect. Continuous etkinliği anlatır, “kaç tane?” sorusuna cevap vermez.

I have been playing tennis yesterday.I played tennis yesterday.

Neden: Continuous kelimesini görünce zaman kelimesine bakmayı unutuyorlar. yesterday, last week, ago gibi bitmiş bir zaman varsa Past Simple. Present Perfect Continuous bitmiş zamanla kullanılmaz.

Biten tek işLook! I have been finishing my homework.Look! I have finished my homework.

Neden: Finish bir anda biten bir iş. “Bitirmekle meşgulüm” diye bir şey olmadığı için Continuous kurulmaz. Sonuç ortada: ödev bitti → Present Perfect.

Küçük ama sıkI have waiting for you for an hour.I have been waiting for you for an hour.

Neden: been unutuluyor ya da -ing eksik kalıyor. Kalıp üç parçalı: have + been + fiil-ing. Üçünü de say.

How long are you waiting?How long have you been waiting?

Neden: “Ne zamandır bekliyorsun?” Türkçede şimdiki zaman. İngilizcede How long sorusu bugüne uzanan süreyi sorar: have you been + -ing (ya da durum fiilinde have you + V3).

DeneyimI have never been eating sushi.I have never eaten sushi.

Neden: “Hiç yemedim” bir deneyim bildiriyor, süren bir etkinlik değil. Deneyim ve sayı konuşuluyorsa (ever, never, twice) Present Perfect.

Alıştırmalar

0 / 0

I ___ for the bus since eight o'clock. (have been waiting / am waiting / waited)

She ___ English since 2020. (has been learning / is learning / learned)

Look outside! It ___ for hours and it hasn't stopped. (has been raining / rained / rains)

How long ___ you been waiting here? (have / did / are)

My brother ___ the guitar since 2019. (has been playing / have been playing / has been play)

We ___ been studying since seven. (have / has / are)

___ you been running? You look tired. (Have / Did / Are)

I'm tired because I ___ all morning. (have been cleaning / am cleaning / clean)

I ___ this book for two weeks. I'm nearly finished. (have been reading / have read / read)

I ___ ten pages of this book today. (have read / have been reading / am reading)

She has been ___ here since 2018. (working / worked / work)

It ___ since this morning. We can't go out. (has been snowing / is snowing / snowed)

How long have you ___ for me? (been waiting / waiting / wait)

We ___ in this flat since 2021. (have been living / are living / lived)

She is out of breath because she ___ . (has been running / have been running / has been run)

I ___ this phone for three years. It still works well. (have had / have been having / am having)

I ___ Tom for ten years. He is my best friend. (have known / have been knowing / am knowing)

She ___ three cakes this afternoon. They look delicious. (has baked / has been baking / bakes)

“Why are you so dirty?” “I ___ the car.” (have been washing / have been wash / has been washing)

She ___ the report. It's on your desk. (has finished / has been finishing / is finishing)

He ___ a new phone. Look, he has it in his hand. (has bought / has been buying / is buying)

I ___ for an hour and I still can't find my keys. (have been looking / looked / look)

This is the third time he ___ me this week. (has called / has been calling / is calling)

“You look exhausted.” “Yes, I ___ since six o'clock.” (have been working / work / worked)

I ___ this song since I was a child. (have liked / have been liking / am liking)

Mum ___ dinner for two hours, and it still isn't ready. (has been cooking / has cooked / cooks)

He has been working here since he ___ university. (left / has left / had left)

I ___ for the exam all week. I'm exhausted. (have been studying / have been study / has been studying)

I ___ what you mean now. (understand / have been understanding / have been understand)

She ___ seven emails since lunch. (has written / has been writing / is writing)

Who ___ my sandwich? There's nothing left! (has eaten / has been eating / is eating)

I ___ tennis yesterday afternoon. (played / have been playing / have played)

How long have you ___ Mr Brown? (known / been knowing / knew)

I ___ much better lately because I sleep earlier. (have been feeling / felt / feel)

I'm sorry. I ___ your message until now. (haven't seen / haven't been seeing / don't see)

We ___ this house since 1990 and we love it. (have owned / have been owning / are owning)

I ___ her for ten years. (know)

It ___ all day. Take an umbrella. (rain)

How long ___ here? (you / wait)

How long ___ in Berlin? (she / live)

I ___ him since Monday. (not / see)

He ___ for hours, so he's tired. (study)

My parents ___ this shop since 1995. (own)

I ___ three chapters so far. (read)

The children ___ outside all afternoon. (play)

___ ? Your eyes are red. (you / cry)